Właściwa wymiana powietrza w pomieszczeniach przemysłowych jest absolutną podstawą, o którą powinien zadbać pracodawca. Wymiana i ilość powietrza są określane w konkretnych przepisach. Czym jest krotność wymiany powietrza w pomieszczeniach przemysłowych, jak ją obliczyć i jakie są normy? Zapoznaj się z poniższym artykułem!
Czym jest krotność wymiany powietrza?
Krotność wymiany powietrza to parametr za pomocą którego określa się zapotrzebowanie na powietrze w pomieszczeniach. Wartość ta określa, ile razy powietrze powinno być wymienione w danym pomieszczeniu w ciągu godziny. Dotyczy to oczywiście takich przestrzeni, w których stale występują niewielkie ilości czynników szkodliwych lub uciążliwych dla zdrowia pracowników. Przy wyznaczaniu krotności pomieszczeń przemysłowych bierze się pod uwagę m.in. wysokość hali, kubaturę i oczywiście stopień zanieczyszczenia powietrza.
Zamów czyszczenie instalacji: 602 465 081 lub 500 666 694
Należy dodać, że krotność jest również ustalana w przypadku pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, a także w budynkach, w których obowiązują ustalone normy emisji czynników szkodliwych. Badania jakości powietrza należy przeprowadzać regularnie, a krotność powinna być dostosowywana do aktualnego poziomu występowania zanieczyszczeń w powietrzu.
Dobór wentylatorów do wymaganego poziomu krotności wymiany powietrza
Określenie poziomu wymaganej krotności powinno z całą pewnością poprzedzić zakup systemu wentylacyjnego. Wentylatory posiadają odpowiednie oznaczenia, dzięki którym można wybrać ten, który jest odpowiedni do zastosowania w danych pomieszczeniach.
Należy bowiem pamiętać, że zupełnie inne krotności wentylatorów będą musiały zostać zastosowane w przypadku np. malarni czy spawalni, a jeszcze inne w przypadku hal produkcyjnych. Wymienione pomieszczenia przemysłowe będą się ponadto znacząco różnić od obiektów użyteczności publicznej.
Jakie krotności do jakich pomieszczeń przemysłowych?
W przypadku określania wydajności systemów wymiany powietrza bierze się pod uwagę najczęściej następujące rodzaje zanieczyszczeń: ciepło, wilgoć, pyły, gazy. To właśnie one odpowiedzialne są za największe obciążenia powietrza w pomieszczeniach przemysłowych.
Krotność powinno określać się doświadczalnie za każdym razem dla pełnego komfortu pracy, jednak istnieją minimalne wymagania prawne stosowane do konkretnych pomieszczeń. Przyjrzyjmy się tym krotnościom bliżej, np.:
- przy produkcji wyrobów włókienniczych największym zagrożeniem jest wydzielająca się para wodna podczas gotowania, prania lub bielenia tkanin. W takim przypadku konieczna jest przynajmniej 6-krotna wymiana powietrza w ciągu godziny;
- w pomieszczeniach, w których wykonuje się prace z użyciem cyjanku do obróbki cieplnej metali wymagają przynajmniej 10-krotnej wymiany powietrza w ciągu godziny; oczywiście w tym przypadku musi być to wentylacja mechaniczna;
- w obiektach przemysłowych, których wykorzystywana jest rtęć lub jej związki muszą być wyposażone w wentylację z górnym nawiewem i wywiewem dolnym; w takim przypadku minimalna krotność jest równa sześciokrotnej wymianie powietrza w ciągu godziny;
- w przemyśle produkcji piwa i napojów gazowanych normy dostosowane są do wysokiej zawartości dwutlenku węgla, który może ulatniać się do powietrza w trakcie otwierania zbiorników z płynami; w takim przypadku poza wentylacją mechaniczną, która służy do bieżącego usuwania nagromadzonych konieczne jest posiadanie wentylacji awaryjnej, który musi posiadać możliwość 10-krotnej wymiany powietrza w ciągu godziny;
- w magazynach ochrony roślin oraz nawozów mineralnych i organiczno-mineralnych wymagane jest zastosowanie dodatkowej wentylacji awaryjnej o krotności równej 10; standardowa wentylacja może mieć krotność równą 3.
Krotność wymiany powietrza w hali produkcyjnej
Zalecana krotność wymiany powietrza w hali produkcyjnej zależy od rodzaju procesów technologicznych. Nie ma jednej uniwersalnej wartości – typowo wynosi od 0,5 do 30 wymian na godzinę. Według przepisów BHP minimum to co najmniej 0,5 wymiany/h w przerwach, ale dla produkcji wzrasta znacząco w zależności od emisji zanieczyszczeń i ich rodzaju.
Przykładowe wartości:
- Magazyny / logistyka: 0,5-1 wymiany/h.
- Lekka produkcja: 1-10 wymian/h.
- Spawalnie / obróbka metali: 5-10 wymian/h (plus odciągi miejscowe).
- Lakiernie: 15-30 wymian/h.
- Odlewnie / galwanizernie: 10-20 wymian/h.
Kluczowe czynniki doboru
Dobór instalacji i jej działania powinien być zależny od wielu czynników. Przy ustalaniu wymaganej ilości wymian znaczenie mają przede wszystkim:
- rodzaj działalności (np. emisja pyłów czy oparów),
- wielkość i kształt hali,
- liczba pracowników,
- normy techniczne, jak np. PN-EN 16798-3 czy PN-EN ISO 14644-3:2019,
- wymagana wilgotność i temperatura,
- przepisy BHP (Rozporządzenie Ministra Infrastruktury, §147-154),
- brak okien.
Zależy Ci na zachowaniu odpowiedniej wydajności instalacji? Zadbaj o jej czystość, regularnie usuwając zabrudzenia. Umów się na czyszczenie wentylacji.
Zamów czyszczenie instalacji: 602 465 081 lub 500 666 694
